Is openbare wifi veilig? Risico’s en zo surf je veilig onderweg

Openbare wifi is niet per se onveilig, maar je weet nooit zeker wie het netwerk beheert en wie er meekijkt. Op een open netwerk zonder wachtwoord kan iemand in de buurt in sommige gevallen verkeer onderscheppen, en criminelen zetten soms nepnetwerken op met een naam die echt lijkt. Websites met https versleutelen je verbinding al, waardoor het risico kleiner is dan vroeger. Met een paar eenvoudige maatregelen, zoals geen bankzaken doen op onbekende netwerken en een VPN gebruiken, surf je een stuk veiliger (Veilig Internetten).

In dit artikel lees je welke risico’s er zijn, hoe je een nepnetwerk herkent en wat je kunt doen om veilig online te blijven in de trein, het hotel, op het vliegveld of in een café.

Waarom openbare wifi een risico kan zijn

Bij openbare wifi deel je een netwerk met onbekenden. Dat brengt een paar risico’s met zich mee.

Geen versleuteling op het netwerk

Veel openbare netwerken hebben geen wachtwoord. Het verkeer tussen je apparaat en het wifipunt is dan niet versleuteld. Bezoek je een website zonder https, dan kan iemand op hetzelfde netwerk in principe meelezen.

Nepnetwerken

Een aanvaller kan een eigen wifipunt opzetten met een naam die lijkt op die van het hotel of het café, bijvoorbeeld met het woord gratis erin. Maak je verbinding, dan loopt al je verkeer via zijn apparatuur. Dit heet ook wel een evil twin (Wikipedia).

Man-in-the-middle

Bij een man-in-the-middle-aanval plaatst iemand zich tussen jou en de website. Hij kan dan verkeer bekijken of je naar een valse inlogpagina sturen (Wikipedia).

Zichtbare apparaten

Staat delen van bestanden of printers aan, dan kunnen anderen op het netwerk je apparaat soms zien.

Wat https wel en niet beschermt

De meeste websites gebruiken tegenwoordig https. Je ziet dat aan het slotje in de adresbalk. Https versleutelt de inhoud van je verkeer tussen je browser en de website, zodat iemand op het netwerk niet kan lezen wat je invult (Mozilla).

Https verbergt niet alles. Welke websites je bezoekt, kan via DNS-verzoeken en het adres van de server nog zichtbaar zijn. En https helpt niet als je zelf je gegevens invult op een valse pagina.

8 tips om veilig te surfen op openbare wifi

1. Controleer de naam van het netwerk. Vraag het personeel wat het juiste netwerk is en let op kleine verschillen in de naam.
2. Kies een netwerk met wachtwoord als je de keuze hebt. Dat is niet volledig veilig, maar beter dan een open netwerk.
3. Gebruik een VPN. Een VPN versleutelt al je verkeer tussen je apparaat en de VPN-server, zodat anderen op het netwerk niet kunnen meekijken. Hoe dat werkt, lees je in wat is een VPN.
4. Let op het slotje. Vul alleen gegevens in op sites met https.
5. Doe geen bankzaken op onbekende netwerken. Gebruik daarvoor liever je mobiele data.
6. Zet automatisch verbinden uit. Zo maakt je telefoon niet ongemerkt verbinding met een netwerk met een bekende naam.
7. Zet delen uit. Schakel het delen van bestanden en AirDrop voor iedereen uit als je onderweg bent.
8. Houd je apparaat up-to-date en gebruik tweestapsverificatie voor belangrijke accounts.

Veilig online per situatie

In de trein

In veel treinen is gratis wifi beschikbaar. Je logt meestal in via een portaalpagina. Het netwerk deel je met alle reizigers in de trein. Lees gerust je nieuws of mail, maar wacht met bankzaken tot je een betrouwbare verbinding hebt of gebruik je mobiele data.

In het hotel

Hotels geven vaak een wachtwoord dat alle gasten krijgen. Dat beschermt je dus niet tegen andere gasten. Let extra op nepnetwerken met de naam van het hotel en vraag bij de receptie welk netwerk het juiste is.

Op het vliegveld

Op vliegvelden zijn veel mensen en veel netwerken. Juist daar zie je soms netwerken die zich voordoen als het officiële netwerk. Kijk op de borden of de website van het vliegveld wat de echte naam is.

In een café of restaurant

Kleine zaken beheren hun wifi vaak zelf, met een eenvoudige router. Het wachtwoord staat soms op de kaart of aan de muur. Een VPN is hier een goede extra beveiliging.

Mobiele data als alternatief

Je mobiele data is meestal veiliger dan openbare wifi, omdat het verkeer tussen je telefoon en de mast versleuteld is. Met een hotspot vanaf je telefoon kun je ook je laptop veilig online brengen. Let wel op je databundel, zeker in het buitenland buiten de EU.

Een VPN op je telefoon

Op reis gebruik je vaak je telefoon. De meeste VPN-diensten hebben een app voor iPhone en Android, waarmee je met één tik een versleutelde verbinding maakt. Je kunt de app vaak instellen om automatisch te verbinden zodra je op een onbekend wifinetwerk komt. Meer daarover lees je in VPN op je telefoon.

Een gratis VPN kan een begin zijn, maar heeft vaak beperkingen in snelheid, data of servers. Lees ons overzicht van gratis VPN’s of bekijk de beste VPN’s. Twijfel je of het voor jou nodig is, lees dan heb ik een VPN nodig.

Wat doe je als het misgaat?

Denk je dat iemand je gegevens heeft onderschept, of heb je je wachtwoord ingevuld op een verdachte pagina? Verander dan direct je wachtwoord, zet tweestapsverificatie aan en neem bij bankzaken contact op met je bank. Informatie over online veiligheid en wat je moet doen bij fraude vind je bij Veilig Internetten.

Veelgestelde vragen over openbare wifi

Is openbare wifi gevaarlijk?

Niet altijd, maar je weet niet wie het netwerk beheert. Op open netwerken en nepnetwerken kunnen anderen verkeer onderscheppen. Bron: Veilig Internetten.

Wat is een evil twin?

Een nepwifinetwerk met een naam die lijkt op een echt netwerk, opgezet om verkeer van gebruikers te onderscheppen. Bron: Wikipedia.

Beschermt https me op openbare wifi?

Https versleutelt de inhoud van je verkeer met de website, maar niet welke sites je bezoekt en niet tegen valse pagina’s. Bron: Mozilla.

Wat is een man-in-the-middle-aanval?

Een aanval waarbij iemand zich tussen jou en een website plaatst om verkeer te bekijken of te veranderen. Bron: Wikipedia.

Is mobiele data veiliger dan openbare wifi?

Meestal wel, omdat de verbinding tussen je telefoon en het mobiele netwerk versleuteld is en je het netwerk niet met onbekenden deelt. Bron: Veilig Internetten.